West Asia Conflict: India Secures Fertilizer Supply via Strait of Hormuz, Boosts Domestic Production
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: Vessels Carrying Fertilizers: ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਹਾਲੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖਾਦ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਖਾਦ ਅਤੇ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ 20 ਵਿੱਚੋਂ 15 ਜਹਾਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਤੋਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਠ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 3.32 ਲੱਖ ਟਨ ਯੂਰੀਆ, ਚਾਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 2.57 ਲੱਖ ਟਨ ਡੀਏਪੀ (DAP) ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 1.11 ਲੱਖ ਟਨ ਸਲਫਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ 0.25 ਲੱਖ ਟਨ ਅਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ 0.45 ਲੱਖ ਟਨ ਯੂਰੀਆ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਯੂਰੀਆ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਲਫਰ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਮਾਲ ਲੱਦਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ।
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ 'ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ' ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਵੀ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ। ਓਮਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਜਾਰਜੀਆ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਰੂਸ, ਫਿਨਲੈਂਡ, ਮਿਸਰ, ਅਲਜੀਰੀਆ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਤੋਂ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਡੀਏਪੀ (DAP) ਅਤੇ ਐਨਪੀਕੇ (NPK - ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ) ਰੂਸ, ਮੋਰੋਕੋ, ਮਿਸਰ, ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਰਡਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਟਿਊਨੀਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ (Red Sea) ਦੇ ਰਸਤੇ ਮੰਗਵਾਇਆ।
ਕੇਂਦਰੀ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਦ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਛਾਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਸਰਗਰਮ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਦ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹਾਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੂਰੀਆ ਪਲਾਂਟ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੂਰੀਆ ਉਤਪਾਦਨ 67.86 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 71.55 LMT (ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ) ਰਿਹਾ। ਇਹ ਟੀਚੇ ਨਾਲੋਂ 3.69 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਡੀਏਪੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 8.61 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 9.84 ਲੱਖ ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਐਨਪੀਕੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 20.77 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਐਸਐਸਪੀ (ਸਿੰਗਲ ਸੁਪਰ ਫਾਸਫੇਟ) ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 13.50 ਲੱਖ ਟਨ ਰਿਹਾ।
ਭਾਰਤ ਨੇ 383.9 ਲੱਖ ਟਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਲੋੜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 197.56 ਲੱਖ ਟਨ ਖਾਦ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਲੋੜ ਦਾ 51 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ, ਵੱਧ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਭੰਡਾਰ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਦੀ ਤਸੱਲੀਬਖਸ਼ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।
